10 t/m 27 oktober 2009
Ruin and revival - Benita Mylius, schilderijen
Ursula Maas, grafiek & Marlène Defever, sculpturen
Regeneratie II - Marian Zult, gemengde technieken

Zaterdag 10 oktober worden om 17.00 uur drie afzonderlijke tentoonstellingen in de drie zalen van de Kunstkring geopend. In de galerie zijn schilderijen van Benita Mylius te zien, in de Hoge zaal exposeren Ursula Maas (grafiek) en Marlène Defever (sculpturen) en in de Albert Vogelzaal zijn gemengde technieken van Marian Zult geëxposeerd.

Benita Mylius woonde in heel verschillende delen van de wereld (Duitsland, Mexico, Hawaii, Nederland) en liet zich daarbij graag inspireren door de cultuur en natuur van het betreffende land. Toch is zij geen kunstenaar die al deze invloeden zichtbaar verwerkt in haar schilderijen. Ze is geen artistieke 'alleseter'. Integendeel, wanneer je al die uiteenlopende inspiratiebronnen naast elkaar legt en je zet ze af tegen haar schilderijen, dan komt Mylius naar voren als iemand die louter op gang gebracht hoeft te worden door iets buiten zichzelf. Is ze eenmaal op gang, dan werkt ze juist alle lokale en anekdotische details weg.
Dat heeft iets weg van de werkwijze van de grote filosoof Spinoza, die ze ontdekte als inspirerende geestverwant. Wat Spinoza deed met de rede, doet zij in dialoog met haar schilderijen. Hij kon een heel zorgvuldige en gerichte aandacht opbrengen voor de details van het menselijk gevoelsleven (de 'aandoeningen'), maar liet zich er niet door meeslepen. Hij wist ze, daarentegen, altijd terug te brengen tot hun relatie met het onvergankelijke of het oneindige. Wanneer je, al lezend, meegaat met Spinoza's gedachtegang, geeft deze werkwijze een enorme rust en een diep gevoel van thuiskomen.
Je moet eerst van huis weggaan, wil je het gevoel ervaren van thuiskomen, is de basisgedachte. Mylius laat zich dan ook graag 'afleiden' door levensechte illusies, op reis door verre landen, dwalend in haar eigen omgeving, op pad in haar eigen leven. Alles lijkt even echt en heeft zijn eigen unieke waarde, maar de filosoof in haar weet dat het uiteindelijk een illusie is die haar betovert tot het moment dat ze stilvalt in de versmelting met zichzelf. Dan is er een gevoel van thuiskomen in een moeilijk te benoemen sfeer van oneindigheid en onvergankelijkheid.
Haar schilderijen ademen een desolate, vervreemde sfeer, uitgevoerd in prachtige atmosferische tinten en royale schildergebaren. Het is figuratie teruggebracht tot een minimum: basale vormen met een heel algemene betekenis. Anekdotische details verdwijnen achter soepele kwaststreken en onverwachte vormen. Deze laatste zou je kunnen omschrijven als 'smeltvormen': overlappende fragmenten uit voor- en achtergrond, versmolten tot een suggestief geheel dat voor de kijker nooit meer helemaal te herleiden is tot z'n oorspronkelijke aanleiding.

Ursula Maas exposeert samen met Marlène Defever in de Hoge zaal, "een prettige en intieme ruimte, geschikt voor wie we zijn en voor ons werk", zo omschrijft Ursula de voorkeur voor deze zaal. Van haar is grafiek te zien. Ze wordt geïnspireerd door het gedachtegoed van de filosoof Georges Bataille met zijn aandacht voor het 'sacrale' in ons leven, en door Emanuel Levinas met zijn belangstelling voor de omgang met 'de ander'. Haar ervaringen met de denkbeelden van deze wijsgeren vinden hun weerslag in haar grafisch werk. Ze heeft een voorkeur voor de drogenaaldtechniek, omdat je daarmee een zeer diep zwart bij het afdrukken krijgt. Een enkel kleurvlak verlevendigt de prent en bepaalt tegelijkertijd de sfeer.
Marlène Defever zegt over haar werk: "Ik maak sculpturen die vaak een patroonachtige structuur hebben. Inspiratie voor mijn werk vind ik in de sociologie en de maatschappijfilosofie. De werken zijn op te vatten als modellen die op een associatieve manier mijn plek in de kunst en het leven proberen te verbeelden."
Zij exposeert drie objecten, met als titels Hopliten (Militia), Transitions en Aandoeningen (Sentiments/Emotions). Bij de eerste legt zij uit: "(Militaire) organisaties zijn in hun verlangen naar efficiëntie bij uitstek een metafoor voor het oplossen van het individu in een groter geheel. In combinatie met het gewelddadige doel van deze efficiëntie heeft de heldere structuur van deze organisatie een dreigende schoonheid.
Transitions licht zij als volgt toe: "In oude, zogenaamde 'primitieve' culturen hebben mensen door middel van (overgangs-) rituelen het leven zelf in fasen (transities) opgedeeld. Op het grensvlak van twee levensfasen vindt er een collectieve inwijding plaats, zodat mensen en kinderen een veilige overgang kunnen maken. Ik heb deze verschillende levensfasen met een horizontale structuur verbeeld. Transitions toont een aaneenschakeling van doorgangen waarbij door verschuivingen in de verschillende elementen een heldere doorkijk door de structuur vertroebelt en het overzicht ontbreekt, net als in het leven zelf."
Aandoeningen (Sentiments / Emotions) refereert aan Spinoza. Hij heeft in zijn filosofisch werk Ethica aandacht besteed aan het in kaart brengen van 48 aandoeningen (emoties). Zijn boodschap aan ons is om naar emoties te kijken (ook bij onszelf) met een vorm van distantie. Deze attitude kan ons helpen om milder te worden naar anderen toe. De combinatie van wetenschappelijke structuur en haast dierlijke driften is op te vatten als een handvat om leven en maatschappij vorm te geven op basis van reflectie en tolerantie", aldus de kunstenares.

Marian Zult exposeert in de Albert Vogelzaal. In haar tentoonstelling Regeneratie II
is werk te zien dat niet eerder of hooguit incidenteel is getoond. Zij laat de werken nu in relatie met elkaar zien.
De kunstenares verwerkt papierpulp, verschillende papiersoorten, boombast, riet, pigment
(okers uit Roussillon) en acrylgel om gedetailleerde structuur en diepte op de doeken aan te brengen. Zij gebruikt voornamelijk het paletmes, maar schuwt ook de soldeerbout niet.
Gaten en gelaagdheden zijn onderdeel van de inhoud van de schilderijen.
Haar inspiratiebronnen zijn thema's als vergankelijkheid, overwoekering, afbraak, opbouw en natuurkrachten. Het resultaat is verborgen grotten met frescofragmenten, met water gevulde kratermeren, de plattegronden van verdwenen en verwoeste steden en staketsels die de wederopbouw aankondigen.

Ursula Maas
Marlene Defever Marian ZultBenita Mylius